बालबालिकाको जीवनको सुरुआती चरण, विशेषगरी गर्भाधानदेखि आठ वर्षसम्मको अवधि, मानव विकासको सबैभन्दा महत्वपूर्ण समय मानिन्छ। यही अवधिमा मस्तिष्कको तीव्र विकास हुने, सिकाइका आधारहरू निर्माण हुने र सामाजिक–भावनात्मक सीपहरू विकास हुने भएकाले यस समयमा गरिएको लगानीले दीर्घकालीन प्रभाव पार्दछ। त्यसैले प्रारम्भिक बालविकास (Early Childhood Development) मा गरिने लगानीलाई खर्च नभई भविष्यको समृद्धिका लागि गरिएको रणनीतिक लगानीका रूपमा हेरिन्छ।
प्रख्यात अर्थशास्त्री तथा नोबेल पुरस्कार विजेता जेम्स जे. हेकम्यान (James J. Heckman) ले प्रारम्भिक बालविकासमा गरिएको लगानीले जीवनको पछिल्ला चरणहरूमा गरिने लगानीभन्दा धेरै प्रतिफल दिने कुरा आफ्नो अनुसन्धानमार्फत प्रमाणित गरेका छन्। “Heckman Curve” अनुसार बाल्यकालको सुरुआती वर्षहरूमा शिक्षा, स्वास्थ्य, पोषण र सकारात्मक हेरचाहमा गरिएको लगानीले उच्च शैक्षिक उपलब्धि, राम्रो स्वास्थ्य, बढी उत्पादकता तथा सामाजिक व्यवहारमा सकारात्मक प्रभाव पार्दछ। यसको प्रतिफल व्यक्तिलाई मात्र होइन, परिवार, समुदाय र राष्ट्रलाई समेत प्राप्त हुन्छ।
नेपालजस्ता विकासोन्मुख मुलुकका लागि प्रारम्भिक बालविकासमा लगानी गर्नु अझ महत्वपूर्ण छ। गुणस्तरीय प्रारम्भिक शिक्षा, पोषण, स्वास्थ्य सेवा र अभिभावक शिक्षामा पर्याप्त लगानी गर्न सके बालबालिकाको समग्र विकास सुनिश्चित गर्न सकिन्छ। यसले भविष्यमा सिकाइ उपलब्धि सुधार्नुका साथै सामाजिक असमानता घटाउन र समृद्ध मानव पूँजी निर्माण गर्न समेत योगदान पुर्याउँछ।
त्यसैले प्रारम्भिक बालविकासमा लगानी गर्नु भनेको आजका बालबालिकाको मात्र होइन, भोलिको सक्षम, स्वस्थ र समृद्ध नेपालको निर्माणमा लगानी गर्नु हो।
